جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی 2022 به کاشف ژنوم نئاندرتال اعطا شد.



جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی 2022 روز دوشنبه به سوانت پبو، دانشمند سوئدی الاصل اهدا شد که چندین دهه تلاش کرد تا DNA را از استخوان های 40000 ساله استخراج کند و سرانجام در سال 2010 موفق به کشف ژنوم نئاندرتال شد. اولین فسیل‌های نئاندرتال در معدن A در آلمان در سال 1856، دیرینه‌شناسان با یک سوال تحقیقاتی متحیر شدند: آن انسان‌های اولیه چگونه با انسان‌های مدرن مرتبط بودند و چه چیزی آنها را متفاوت می‌کرد. انتشار ژنوم نئاندرتال دری را برای یافتن پاسخ باز کرد. DNA باستانی از آسیب شیمیایی رنج می برد و معمولاً در سطوح بسیار پایین در نمونه ها وجود دارد. این DNA به راحتی توسط DNA دانشمندانی که با آنها کار می کنند آلوده می شود و تشخیص ژن های باستانی از ژن های مدرن را دشوار می کند. باکتری‌ها همچنین می‌توانند DNA را در فسیل‌ها به جا بگذارند و دانشمندان را مجبور به یادگیری نحوه جداسازی این ژن‌ها کند. اما دکتر پبو از آخرین فناوری موجود برای توالی یابی DNA استفاده کرد. زمانی که به استخوان‌های بیشتری نیاز داشت، مسیر سخت به دست آوردن قطعات فسیلی از کشورهای دیگر را طی کرد و «اتاق‌های تمیز» یا آزمایشگاه‌هایی با استانداردهای تمیزی بالا طراحی کرد که از نمونه‌ها در برابر آلودگی محافظت می‌کرد. همچنین، زمانی که او و تیمش قطعاتی از DNA را در فسیل‌ها کشف کردند، از تکنیک‌های آماری پیچیده‌ای برای جداسازی آلاینده‌های ژنتیکی مدرن استفاده کردند. دکتر نیلز گوران لارسون، رئیس کمیته نوبل فیزیولوژی و پزشکی و استاد بیوشیمی پزشکی در موسسه کارولینسکا در استکهلم، به نقل از نیویورک تایمز. او گفت که بازیابی DNA از استخوان های 40000 ساله قطعا غیرممکن تلقی می شود. اما استانداردهای دقیق دکتر پبو و «ترفندهای بیوانفورماتیک و شیمیایی» او چنین کشفی را ممکن کرد. به گفته دکتر لارسون، ژنوم نئاندرتال به ما این امکان را می دهد که تغییرات بین هومو ساپینس (انسان امروزی) و انسان های باستانی را مقایسه کنیم و این توانایی بینش فوق العاده ای از فیزیولوژی انسان برای سال های آینده به ما می دهد. تلاش‌های دکتر پبو مشخص کرد که انسان‌ها انسان‌های مدرن و نئاندرتال‌ها جد مشترکی داشتند که تقریباً 600000 سال پیش می‌زیست. دکتر پبو و تیمش همچنین شواهد ژنتیکی یافتند که نشان می‌دهد انسان‌های امروزی و نئاندرتال‌ها در طول دوره‌های همزیستی با یکدیگر رابطه جنسی و فرزندان داشته‌اند. نئاندرتال ها به دلایل ناشناخته تا حدود 30000 سال پیش در بسیاری از نقاط اروپا زندگی می کردند. برای همیشه ناپدید شد پیش از مهاجرت به اروپا و آسیا، اجداد انسان‌های مدرن در آفریقا تکامل یافتند، جایی که با گونه‌های باستانی‌تر انسان مخلوط شدند و تغییرات ژنتیکی به دست آوردند که شانس بقای آنها را در محیط‌های جدید افزایش داد. این تغییرات شامل انواع مختلفی از ژن ها بود که توانایی زندگی در ارتفاعات را بهبود بخشید و بر نحوه واکنش سیستم ایمنی بدن به عفونت تأثیر گذاشت. چه چیزی امروز را منحصر به فرد می کند؟ شناسایی تغییرات ژنتیکی که در بین انسان‌های زنده رایج است، اما در نئاندرتال‌ها وجود ندارد، نقشه‌ای از مجموعه جهش‌هایی را ارائه می‌کند که انسان‌های مدرن را متمایز می‌کند و زمینه ساز خروج چشمگیر آن‌ها از فرهنگ و رفتار نئاندرتال است. اما پیوند آن جهش‌ها با ویژگی‌های انسان‌های مدرن، مانند ظرفیت هنر فیگوراتیو، فرهنگ‌های پیچیده، همکاری‌های اجتماعی در مقیاس بزرگ و نوآوری‌های پیشرفته همچنان مبهم است. دکتر آنا ودل، استاد ژنتیک پزشکی در مؤسسه کارولینسکا، گفت، با این حال، تحقیقات دکتر پبو به دانشمندان اجازه داد تا این سوال را حل کنند. به گفته او، «یافته‌ها به ما اجازه داد تا به یکی از اساسی‌ترین سؤالات بپردازیم: چه چیزی ما را منحصربه‌فرد می‌کند؟» دکتر پبو سابقه دریافت جوایز نوبل را در خانواده خود دارد. در سال 2014، او در کتاب خاطرات خود، مرد نئاندرتال، نوشت که او فرزند یک رابطه خارج از ازدواج با سون بریسترم، بیوشیمی‌دان مشهوری است که در سال 1982 جایزه نوبل را دریافت کرد. تقریباً سه دهه طول کشید تا دکتر پبو توصیف کند. ژنوم نئاندرتال و در نهایت برنده جایزه نوبل شد. قبل از اینکه توجه خود را به انسان های باستانی معطوف کند، ابتدا به دنبال DNA در مومیایی ها و حیوانات مسن تر مانند خرس های منقرض شده غار و تنبل های زمینی بود. او در خاطرات خود می نویسد: “من آرزو داشتم با بررسی تغییرات توالی DNA در انسان های باستان، دقت جدیدی در مطالعه تاریخ بشر بیاورم.” اما چنین دستاوردی آسان نبود. مواد ژنتیکی باستانی به قدری تخریب شده بود و به سختی می توان آن را از هم باز کرد که الیزابت کولبر، نویسنده علمی، در کتاب خود به نام انقراض ششم نوشت که این فرآیند مانند جمع آوری مجدد دفترچه تلفن منهتن از صفحاتی بود که از داخل دستگاه خرد کن، همراه با زباله های روز قبل، جمع آوری شد. مخلوط شدند و در محل دفن زباله رها شدند تا پوسیده شوند.

دیدگاهتان را بنویسید